खोरेत रोग के हो?
• गाई, भैंसी, भेडा, बाख्रा, याक, बंगुर लगायत
खुरफट्टा पशुमा लाग्ने रोग
• Picornaviridae समूहको Apthovirus ले हुने
• रोग सर्ने दर १००% सम्म
• मृत्युदर:
– बयस्क पशु: १–५%
– बच्चा पशु: २०% सम्म
• नेपालमा हाल O सिरोटाइप बढी देखिन्छ
• दूध उत्पादन र पशु उत्पादनमा ठूलो आर्थिक क्षति
रोग सर्ने तरिका
• संक्रमित पशुको
प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष सम्पर्कबाट
• मानिस (कामदार, आगन्तुक) को माध्यमबाट
• संक्रमित दानापानी, लत्ताकपडा, गोठका सामग्रीबाट
• संक्रमित मासु तथा मासुजन्य पदार्थबाट
• दुषित हावाबाट समेत सर्न सक्ने
प्रमुख लक्षणहरू
• ज्वरो आउने, धेरै र्याल आउने, लङ्गडाउने
• थुतुनो, जिब्रो, खुरको काप र थुनमा पानीजस्ता फोका
• दुधालु पशुमा दूध उत्पादन घट्ने
• गर्भ तुहिन सक्ने
• साना बाच्छाबाच्छी, पाडापाडी र पाठापाठी मर्न सक्ने । ठोस उपचार छैन!
• लक्षण अनुसार सहायक उपचार मात्र सम्भव
सहायक उपचार
• घाउ पोटासियम
परम्यागनेट वा निलो तुथोको झोलले सफा गर्ने
• गम्भीर अवस्थामा पशु चिकित्सकको सल्लाह अनुसार
उपचार गर्ने
नियन्त्रण तथा रोकथामका उपायहरू
• रोगी पशु तुरुन्त
बथानबाट अलग राख्ने
• बाहिरबाट ल्याएको पशु सीधै बथानमा नमिसाउने
• गोठ, खोर, सवारी साधन र सामग्री नियमित सरसफाइ गर्ने
• गोठमा अनावश्यक मानिसको आवतजावत रोक्ने
• मरेका पशु गहिरो खाल्टोमा गाड्ने
• पशु आवतजावतमा कडाइ र क्वारेन्टाइन पालना
• रोग देखिनुअघि नै नियमित खोप लगाउने
शंका लागेमा तुरुन्त पशु सेवा कार्यालयमा खबर गर्नुहोस्! सचेत बनौं – रोग फैलिन नदिऔं!
